Het was het derde jaar op rij dat ik een werkkamp met jongeren organiseerde in een Palestijns vluchtelingenkamp in Libanon. En het was veruit het moeilijkste. Nochtans werden we de vorige jaren ook niet verwend. In 2006 deden we kinderanimatie in het zuidelijke Rashedieh kamp toen Israël de oorlog begon en we met de 10 jongeren moesten vluchten vanuit het Zuiden richting noordelijke grens naar Syrië. Het Nahr el Bared kamp was toen voor ons een veilige tussenstop. Terwijl we vorig jaar een jeugdcentrum opknapten in het Ein el Helweh kamp nabij Saïda, werd Nahr el Baredkamp aan flarden geschoten door het Libanese leger. We bezochten toen de vluchtelingen die onderdak vonden in het nabijgelegen Baddawi-kamp. Toen al stond ons besluit vast: volgend jaar kunnen ze ons best gebruiken in Nahr el Bared
 Het kamp van Nahr el Bared. Foto: An Muylaert. |
De
jongeren hadden voor hun vertrek al talloze foto's te
zien gekregen van de ruïnes van het kamp, het puin na
vier maand beschietingen met zwaar geschut. Maar onze
eerste 'wandeling' door de vernielde straatjes van het
oude kamp was toch een grote schok. Heider: "Laat
ik er geen doekjes omwinden: ik kreeg een krop in de keel.
Er staat niets meer recht. Elk gebouw is met de grond
gelijk gebombardeerd. Het lijkt alsof hier een meteoriet
is neergevallen en alles wat leeft platweg heeft weggeveegd.
Als men in Hollywood ooit van plan is een nieuwe amageddon
te draaien,is dit de ideale plek. Nooit in mijn leven
heb ik zulk apocalyptisch schouwspel gezien.Flatgebouwen
van zes tot acht verdiepingen foetsie.Bij het inslaan
van een raket valt de bovenste verdieping rechtop de verdieping
eronder |
De inwoners die teruggekeerd zijn stellen zich dezelfde vraag: waarom? Wie zit achter de provocaties door de fundamentalistische groep Fatah al Islam, die niets te maken had met de Palestijnen? Ongetwijfeld was er de hulp van de Amerikaans gezinde Siniora-regering, die deze sunnitische groep binnenhaalde door hen zonder problemen visa toe te kennen en aanvankelijk ook betaalde, als tegenwicht tegen het sjiitische Hezbollah. Maar het liep uit de hand .. Of is het misschien zo dat de regering de kans greep om een Palestijns vluchtelingenkamp van de kaart te vegen en de inwoners uiteen te jagen? Het is een gekend feit dat de Palestijnen in Libanon amper geduld worden en dat het pro-Amerikaanse kamp hen liever kwijt dan rijk is. Vele Palestijnen vrezen dan ook dat de regeringsbelofte om het kamp herop te bouwen een loze belofte is.
Onze partners van het Palestinian Youth Center en van het Al Shifaa ziekenhuis vrezen dat ook. Voor hen komt het erop aan om zo snel mogelijk de vroegere bewoners terug te brengen en hen te huisvesten rond het totaal vernielde en ontoegankelijke oude kamp, in het zogenaamde nieuwe kamp. De Palestijnse gemeenschap mag niet uiteengejaagd worden, want de eenheid en samenhorigheid staat garant voor het overleven van het recht op terugkeer naar Palestina. En daarom is in Nahr el Bared de strijd voor de heropbouw van het kamp een eerste prioriteit want het is een strijd voor het behoud van de Palestijnse identiteit. Onze hulp om de levensomstandigheden iets draaglijker te maken voor de 15000 teruggekeerde bewoners konden ze daarbij meer dan goed gebruiken.
Wat is er in die omstandigheden meer nodig dan het opstarten van een goed uitgerust noodhospitaal? Het oude Al Shifaa ziekenhuis is vernield. Dokter Tawfik heeft voorlopig zijn intrek genomen in een gehuurdegarage
waar hij consultaties doet. Onze eerste opdracht luidt: de 8
containers die de UNRWA heeft geplaatst op een braakliggend
terrein "operationeel" te maken als noodhospitaal.
Samen met een tiental Palestijnen van het jeugdcentrum werd
de klus in één week geklaard, maar niet zonder moeite. Zaki:
"Bij een temperatuur van 30 tot 40 graden hebben we
een hele week lang gewerkt, van 8 tot 17 uur. De ploeg Belgische
studenten werkte keihard, tesamen met de jonge Palestijnen.
Wij die gewend zijn aan de stylo en het wit blad papier, hebben
ons schoolmateriaal vervangen door schoppen en houwelen! muren
gebouwd en de nieuwe lokalen geïnstalleerd. Ik moet zeggen dat
voor mij, als astmalijder, dit werk zeer beproevend was.Maar
het plezier en het goed humeur waren ook op het appel! Het is
op die momenten dat de gevoel- |
 De jongeren aan het werken. Foto: An Muylaert. |
Mijn dochter Maha en de andere meisjes Evy, Inge, Wahiba en Jutta lieten zich niet kennen. Maha: "We hebben hard gewerkt samen. Stenen scheppen is en blijft zwaar werk voor een Belgisch 20-jarig meisje en met metsen had ik al helemaal geen ervaring. Maar ik had nooit verwacht dat het zo leuk kon zijn. We hebben enorm veel gelachen en enorm veel bijgeleerd op vlak van "bouwkunde" en op vlak van samenleven, cultuur en andere door de vele gesprekken tussendoor."
Uiteindelijk lieten we een resultaat achter om fier op te zijn. De afwerking van de leidingen, de airco en het dak lieten we aan vakmensen over maar het is de groep die al de kosten en het materiaal betaalde. Op 1 augustus kon het ploegje van dokter Tawfik zijn intrek nemen en het noodhospitaal opstarten.
Daar lieten we het niet bij. Er werd ook ferm geschilderd en wel al de gevels van een hele straat. Wahiba: "Daarna hebben we nog een straat geverfd en het moeilijkste daarbij was om de kleuren te kiezen. Na een lange nacht van heen en weer discuteren hebben we geel en groen gekozen. De inwoners waren heel blij om hun straat in kleur te zien, want de grijze en zwarte muren deden nog altijd denken aan de verwoestingen en brandstichtingen van de oorlog tussen Fatah al Islam en het Libanese leger. Maar de nieuwe kleuren geven een nieuw begin aan deze straat en zijn bewoners.
 Onder begeleiding van Palestijnse bouwvakkers hebben de jongeren honderden kruiwagens beton gegoten. Foto: An Muylaert. |
Ze
zijn ook een uitnodiging voor andere bewoners van Nahr el Bared
om naar het kamp terug te keren. Ze zijn een teken van hoop
voor de heropbouw en terugkeer naar het kamp. We hebben in het
begin van de straat nog drie muurschilderingen gemaakt. De eerste
is een mier, symbool van onze moslimscoutsgroep in Brussel samen
met Hanzala symbool van de palestijnse vluchteling hand in hand
in een natuurlandschap gemaakt door Ali een echt kunstenaar.
De tweede is een kaart van Palestina met Hanzala met als slogan
"RECONSTRUCTION OF THE OLD CAMP NOW" en "RIGHT
TO RETURN". En onze laatste prent is het silhouet van
mijn lichaam met aan mijn hand de Palestijnse vlag voor "BELGIUM
PALESTINE UNITED". " |
Maha: "De onrechtvaardigheid waarin die mensen leven daar is echt onbegrijpelijk. Gezinnen van 9 personen die wonen in een container van 4m op 2m omdat hun hele appartementsblok door het Libanese leger gebombardeerd werd. Kinderen zonder toekomst. Waar gaat de wereld toch naartoe? Het klinkt allemaal zo cliché maar het verandert verdorie veel als je het met je eigen ogen ziet."
Evy: "Na het eerste huisbezoek kreeg de Belgische groep heel wat emoties te verduren. We kregen schrijnende verhalen te horen. Maar hadden het ook vaak moeilijk met de huidige, onmenselijke situatie waarin erg veel gezinnen moesten overleven. Voor mij kwam de grootste klap toen ik besefte dat de mensen waarmee wij samenwerkten, uiteindelijk vrienden voor het leven, ook elk hun verhaal en verdriet meedroegen. Vaak kreeg ik het op onverwachte momenten erg moeilijk. Ik begreep soms niet goed hoe de Palestijnen met die onmacht waarmee ze voortdurend worden geconfronteerd konden omgaan. Ik voelde zo'n verschrikkelijke onmacht, het maakte me kwaad en verdrietig."
Wahiba: "Mijn eerste bezoek aan de families zal ik nooit vergeten. De moeder van het gezin vertelde hoe haar huis vroeger was en dat ze helemaal niks heeft kunnen meenemen, geen bezittingen, geen enkele foto, niks. Nu leeft ze in een container met haar 9 kinderen. En op het einde zei ze me: 'Maar weet je het belangrijkste voor mij is dat mijn man en mijn kinderen nog bij me zijn'. Deze vrouw was vol moed, sterkte..."
Wat alle jongeren heeft getroffen is het ongelooflijk optimisme dat al die Palestijnen behouden, ondanks hun onnoemelijk slechte situatie. Evy: "Voor mij was het moeilijk te vatten dat de Palestijnen met de glimlachbleven
verder werken. Ik begreep er niets van. Wordt het echt een gewoonte
dat je opgebeld wordt en te horen krijgt dat de broer van je
beste vriend doodgeschoten is? Het overkwam Khalil, coach van
het jeugdcentrum terwijl we daar waren. Mijn lichaamstaal maakte
mijn vraag maar al te begrijpbaar voor een Palestijn die geen
woord nederlands kon. Ik kreeg dit als antwoord: 'Kwaadheid,
treuren en bij de pakken blijven zitten zal ons niet helpen.
We moeten zelf het heft in handen nemen en energie putten uit
de dingen die we momenteel hebben en kunnen beter maken."
|
 Plezier en goede humeur. Foto: An Muylaert. |
De groep heeft besloten om fondsen te blijven verzamelen voor het Al Shifaa ziekenhuis en voor het Palestinian Youth Center, waar ze zoveel vrienden hebben gemaakt. Daarom is er een zoektocht naar permanente steungevers gestart. Met als objectief: honderd doorlopende opdrachten van tien euro per maand. Wie er meer wil over weten kan terecht op onze website.
Het Nahr el Bared kamp nabij Tripoli (Noord-Libanon)
Het Nahr el Bared kamp was tot voor kort één van de meest welvarende kampen, bruisend van leven. Tot de fundamentalistische groep Fatah-al-Islam zich in het kamp verschanste na een barbaarse aanval op een Libanese legerpost. De regering besloot die groep te vernietigen en liet het kamp beschieten. De 30.000 inwoners sloegen op de vlucht en werden opgevangen bij familie of in scholen in andere kampen.
De beschieting van Nahr el Bared duurde van 20 mei tot 2 september 2007. Het oude deel van het kamp is één immense puinhoop en is volledig afgesloten door het leger. Van de meer dan 6000 families zijn er ongeveer 2000 teruggekeerd naar het nieuwe deel van het kamp, dat ook zwaar getroffen is. Ze leven er in zeer slechte omstandigheden. Honderden gezinnen huizen in oververhitte containers die er door de VN geplaatst werden maar meer doen denken aan kooien voor dieren dan aan woningen.
