| voorstelling project | historiek samenwerking | gesprek met Dr. Amer Sammak |

Met internationale steun is het Human Call ziekenhuis volop bezig met grote uitbreidingswerken. Bijna de gehele voortuin wordt ingenomen door de aanbouw. Het ziekenhuis krijgt dus meteen een splinternieuw uitzicht. In de nieuwe vleugel komen ondermeer twee liften, één voor patiënten en één voor bezoekers. Dokter Sammak en zijn ploeg zijn ongetwijfeld de koning te rijk, maar vooral voor de inwoners van Ein el Helweh is het een belangrijke gebeurtenis. Onze groep levert een bijdrage voor de werkingskosten van het hospitaal, wat hen toelaat om bijzonder gunstige sociale tarieven toe te passen. Onze contactman, Mustafa, stuurde ons foto's van de werken.

Het Human Call hospitaal Ein el Helweh

Het vluchtelingenkamp Ein el Helweh ligt vlakbij Saïda, een vijftigtal km ten zuiden van Beiroet. Het is het grootste kamp in Libanon met ongeveer 75.000 Palestijnen en nog vele duizenden bewoners van andere nationaliteit. 45.000 van die Palestijnen zijn officieel als vluchteling geregistreerd door de VN (UNRWA) en 30.000 zijn dat niet.
De Palestijnse vluchtelingen leven in heel moeilijke omstandigheden en dat heeft zijn gevolgen voor hun gezondheid. Het kamp is overbevolkt. Velen leven in huizen zonder lopend water en sanitair. Voor de meest eenvoudige medische problemen kunnen de Palestijnen terecht bij de UNRWA en de Palestijnse Rode Halve Maan (PRCS) maar er is ook hoge nood aan medische zorgen van tweede en derde graad. Voor de tweede graad-zorg in ziekenhuizen kunnen de geregistreerde Palestijnen beroep doen op de UNRWA die hen doorstuurt naar het PRCS-hospitaal. Maar dat hospitaal is niet uitgerust voor de specialiteiten en ligt bovendien buiten het kamp. Men moet hierbij weten dat de Palestijnse kampen in Zuid-Libanon volledig omheind zijn en dat de in- en uitgang wordt bewaakt door controleposten van het Libanese leger. Dit betekent dat men snel dertig minuten nodig heeft om het kamp te verlaten. Veel te veel dus voor dringende noodgevallen, zeker wanneer het gaat over leven of dood. Daarom is het Human Call hospitaal, met zijn centrale ligging in het kamp zelf, dikwijls de reddende oplossing. Sinds drie jaar is het HC hospitaal het enige ziekenhuis in het kamp dat 24 uur op 24 open is en alle dringende gevallen behandelt. Het hospitaal is ook een toevluchtsoord voor niet geregistreerde vluchtelingen, die niet elders terechtkunnen. Het Human Call hospitaal verzorgt mensen van om het even welk ras, godsdienst of politieke overtuiging.

In voortdurende ontwikkeling

De Human Call Stichting werd in 1986 opgericht als een polykliniek voor eerstelijnzorg. In 1992 werd een hospitaalafdeling ingericht op de 2e verdieping van het gebouw met een chirurgische operatiezaal en in 1998 kwam het departement spoedgevallen tot stand waardoor het hospitaal 24 uur per dag kon werken. Het hospitaal beslaat in totaal ongeveer 1000 m² en heeft drie verdiepingen. Op het gelijkvloers bevinden zich de farmacie, de spoedafdeling, de radiografie en het labo. Op de eerste verdieping bevinden zich de consultatie, de keuken, de administratie en de boekhouding. Op de tweede verdieping huizen de kamers (4 kamers met 8 bedden), de operatiezaal, de herstelkamer, de bevallingskamer en de sterilisatieruimte.
Het hospitaal kent een opmerkelijke groei.

	2001	2002	2003	2004
Aantal behandelde patiënten	1840	6859	9104	11059

Ongeveer 10 tot 15% van de patiënten zijn totaal onbemiddeld en worden gratis behandeld. Voor het overige zijn de tarieven zeer laag en worden ze ook gemoduleerd naargelang de gezinsmiddelen. Een gewone consultatie kost er ongeveer 2,5 euro, een bezoek aan de specialist 5 euro. Een normale ligdagprijs is ongeveer 20 euro.

De doelstellingen

Met de hulp van niet goevernementele organisaties wil de HCA het hospitaal uitbouwen tot een polyvalent ziekenhuis binnen het kamp. Alle projecten en programma's van de HCA zijn gebaseerd op de overtuiging dat gezondheidszorg en preventie op het microniveau van de maatschappij een positieve invloed heeft op de levenskwaliteit op macro-niveau. Daarom kan men de doelstellingen van de HCA als volgt formuleren:

1. Het standaardniveau van de medische diensten in de Palestijnse kampen in Libanon verbeteren;
2. Bijdragen tot de bouw van een degelijke gezondheidsinfrastructuur in de kampen;
3. Deelnemen aan het formuleren van de nationale gezondheidspolitiek;
4. De toegang tot de gezondheidszorgen verzekeren voor de gehele bevolking;
5. Het bewustzijn vergroten over de gezondheidsnoden van de gemarginaliseerde sectoren van de maatschappij;
6. Actief bijdragen tot de opbouw van een civiele maatschappij door de Palestijnen in Libanon.

Korte historiek van de samenwerking
en reeds gepresteerde activiteiten.

An Muylaert: Mijn eerste kennismaking met Human Call en dokter Amer Sammak, de chirurg en directeur van het hospitaal, dateert van juli 2005. Ik was onmiddellijk getroffen door de onmetelijke inzet en de zeer humanistische visie. Met uiterst beperkte middelen en bijna zonder steun uit het buitenland probeert de ploeg van Human Call een kwaliteitsvolle geneeskunde te leveren tegen zeer bescheiden tarief. Dokter Sammak heeft ook een lange termijn visie en beschouwt zijn werk in het kamp als een bijdrage aan de opbouw van de civiele maatschappij van de Palestijnen, in de hoop dat dit werk ooit in een bevrijd Palestina zal renderen. Daarom wil hij de eigen capaciteiten van het Palestijnse volk en van zijn ploeg dokters en medewerkers tenvolle ontwikkelen.

Tijdens het jongeren werkkamp van juli 2006 zijn we eveneens op bezoek geweest in het Human Call hospitaal. Dokter Sammak heeft ons toen de prioriteitenlijst en de dringendste noden voorgelegd.

Tijdens een nieuw bezoek ter plaatse in maart 2007 heb ik zelf kunnen vaststellen hoe de Human Call ploeg systematisch werkt aan de verbetering van de infrastructuur en dat onze steungelden uiterst welkom zijn. Sinds mijn eerste bezoek in juli 2005 is ondertussen de vloer van de operatiekamer vernieuwd, is een nieuwe operatielamp geïnstalleerd en is er een neonatale afdeling geopend, met een splinternieuwe couveuse, de enige die beschikbaar is in het kamp.
Dankzij steun van een grote sponsor zijn nu ook de bouwwerken opgestart voor uitbreiding van het hospitaal. De droom van dokter Sammak om te beschikken over een lift voor de patiënten en de noodgevallen gaat hiermee in vervulling. In de nieuwbouw zullen er zelfs twee liften zijn, ook één voor de bezoekers. Tijdens ons bezoek van deze zomer (2008) hebben we kunnen vaststellen dat de werken al flink gevorderd zijn.

Gesprek met Dr. Amer El Sammak,
hoofddokter en verantwoordelijke van het centrum

“Vroeger werkte ik bij PRCS (Rode Halve Maan), een officiële en gouvernementele organisatie. Ze organiseren niet goed en denken niet aan de ontwikkeling van het medische werk. Daarom startten we een eigen centrum met goeie dokters en met oog voor medische prioriteiten. Ons eerste doel is het medische werk voor de Palestijnse vluchtelingen op een wetenschappelijk verantwoorde manier organiseren. Vroeger moesten we patiënten naar Saida sturen. Wij wilden dokters hier ter plaatse om zo mee te werken aan de ontwikkeling van een Palestijnse maatschappij, zij het op micro-niveau. Voor de individuele patiënt is het misschien goed om buiten het kamp te gaan, maar voor onze maatschappij is het beter dat dokters hun kennis hier houden en gebruiken.
We hebben nu een socio-medisch project dat aspecten als lessen, onderwijs, preventieve geneeskunde op zich neemt. We hebben gynecologisch/obstetrisch projecten bvb om vrouwen te begeleiden van in het begin van de zwangerschap, dit om ook zo goedkoop mogelijke bevallingen te kunnen doen, met hulp van verpleegsters en sociale werksters. We hebben een classificatie voor bevallingen naargelang de armoede. Een normale bevalling kost 100 $. Het programma moet de kost drukken met 50% voor de armsten en 35% voor de anderen. De allerarmsten betalen 15 of 20$ en soms is het zelfs gratis. We willen dat project ook uitbreiden voor X-rays en andere medische zorgen.
We hebben veel projecten en strategische plannen. Daarvoor moeten we beroep doen op hulp van buiten zoals bvb de lift om van de ER naar de operatiezaal te geraken. Die was oorspronkelijk niet nodig toen het nog polyclinic was. De tandartsenpraktijk werd gesloten omdat er geen plaats meer was. Tandartsen zijn er genoeg in het kamp en dat is geen emergency. De boekhouding werd te uitgebreid en het doel van het centrum veranderde. Als er nu bvb teveel electrische toestellen komen wordt dat een probleem. Het liftproject is de sleutel tot vele strategische mogelijkheden. Als we dit kunnen realiseren komt het de werking en structurele mogelijkheden van het centrum uitermate ten goede.
Ik heb een studie gemaakt van de politiek sociale problematiek in Libanon en daarin de sociale en gezondheidstoestand. Het is ook vanuit politiek oogpunt belangrijk dat er serieuze instellingen zijn in de Palestijnse maatschappij. De Libanese overheid behandelt de Palestijnen op een harde manier, al vanaf de deportatie. De Libanese maatschappij is zeer fragiel en is bang voor de Palestijnen. Wat betreft de kwestie van gezondheid was er alleen de UNRWA. De Palestijnse dokters hebben geen recht om in Libanese ziekenhuizen te werken en de meeste wijken uit. In '64-'69 was er revolutie in Libanon en de Palestijnse aanwezigheid en de PRCS breidden uit. Vele vrijwilligers kwamen uit het buitenland. Maar de kwaliteit werd niet op een goede manier en projectmatig ontwikkeld. Nadien werd de PLO uit Libanon verdreven ('82), was er de kampenoorlog ('86) en de burgeroorlog (tot '89). De Palestijnen zaten in een moeilijke situatie tegenover Syrië en Amal. In 1990 was er geen infrastructuur meer, dus nood aan ontwikkeling. In 1991 kwam er Madrid en nadien Oslo in 1993. De Palestijnen hier voelen dat Oslo hen vergeet. Vanuit de Golf en Lybië kwamen Palestijnen terug, maar daarmee verloren we alles want er kwam geen geld meer uit het buitenland.
Eigenlijk was daar een positieve kant aan: vanaf dan stelde zich de nijpende vraag, hoe kunnen we onszelf bedruipen? Er is wel toenemende steun vanuit Europa en Canada, maar anderzijds ook het gevoel van alleen te staan en de wil om iets te doen. Dokters kunnen alleen bij de UNRWA en het PRCS terecht, anderen emigreren en er is dus verlies aan ervaring en gebrek aan ontwikkeling van de ervaring. Het PRCS faalt om wetenschappelijk ziekenhuis te zijn ondanks de steun die het van de Europese Unie krijgt. Het PRCS heeft 5 ziekenhuizen en 19 medische centra in Libanon. Dat is goed en speelt zeker een rol in de Palestijnse maatschappij maar de medische ervaring en know-how wordt niet ontwikkeld. We hebben centra nodig met een duidelijk maatschappelijk project. Het is voor onze centra heel moeilijk om rechtop te blijven. Alle officiële Europese organisaties helpen de officiële Palestijnse organisaties, de islamgroepen helpen de islam organisaties. Wij tellen niet mee en diegenen van links die ons wel steunen zijn niet de rijksten. Ofwel vertrouwen de Europese donoren ons niet, ofwel staan ze achter ons project maar hebben ze geen geld. Dikwijls kunnen ze geen onderscheid maken tussen ernstige centra en andere want er zijn zoveel sociale en andere organisaties die beroep doen op steun.”